Bu yazımız ilginizi çektiyse borsada yeni olduğunuzu anlıyorum. Borsa nedir? başlığımız hakkında size tüm merak ettiklerinizi,açıklayıcı bir sunumda paylaşacağım.Bu makale sonunda, borsa hakkında merak ettiğiniz her şeyi anlayacaksınız.Hisse senedi piyasalarını,emtia piyasalarını,viop piyasaları ve kaldıraç oranların mantığına deyineceğim.
Borsa İstanbul ne zaman kuruldu? İlk borsa nasıldı?
Borsa İstanbul (BİST) 19’85 yılında kuruldu.İlk adı, İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (IMKB) olan adı, 5 Nisan 2013 tarihinde ‘Borsa İstanbul’ olarak değişmiştir.24 Şubat 2017 yılında devlete ait bütün hisse senetlerinin Türkiye Varlık Fonuna devredilmesine karar verildi. İstanbul Borsası yönetimi ise 3 yılda bir seçilir ve 9 kişilik bir yönetim kurulu tarafından başkanı belirlenir.
Hisse Senedi Nedir?
Borsa İstanbul’da işlem gören şirketlerin halka arz edilmesi sonucu alım-satım yapılan enstrümanlardır.Pandemi krizinden sonra tüm ülkelerde halka arz olan şirketlerin sayıları oldukça arttı. Bu sayede borsada işlem gören şirketlerde çoğaldı.2014’de işlem gören 130 şirket varken bu rakam günümüzde 500′ e yaklaşmıştır. Özellikle pandemiden sonra 1 milyona yakın yatırım hesapları açılmıştır.
Endeks Nedir? Bist Endeksleri neleri ifade eder?
Borsada ki endeks tabiri şudur: Borsa İstanbul’da her işlem gören şirketin bağlı olduğu grubu ifade eder.Örneğin;bir ilaç firması kimya endeksine bağlıdır. Bazı şirketlerin birden çok endekse bağlı olmasının sebebi, farklı sektörlerde de hizmet vermeleri ve işlem hacimlerinin yüksek olması ve düzgün yönetildiği için üst endekslere geçebilir. Genelde biz teknik analizciler için BIST100 endeksi önemlidir.BIST100, en büyük 100 şirket anlamına gelir.Büyük ve yoğun işlem hacimleri olduğu için bu endeks genelde borsanın yönünü belirlemede etkilidir.Şimdi bu endeksleri tablo halinde göstereceğim.
| BIST 100 (XU100) | BİST SINAİ (XUSIN) | BİST MALİ (XMAL) | BİST İSTANBUL (XSIST) |
| BIST 50 (XU050) | BİST GIDA-İÇECEK (XGIDA) | BİST BANKA (XBANK) | BİST İZMİR (XSIZM) |
| BIST 30 (XU030) | BİST KİMYA PETROL LASTİK (XKMYA( | BİST SİGORTA (XSGRT) | BİST KAYSERİ (XSKAY) |
| BIST LIKIT BANKA (XLBNK) | BİST MADENCİLİK (XMADN) | BİST FİN.FAKTÖRİNG (XFINK) | BİST KOCAELİ (XSKOC) |
| BIST BANKA DIŞI LİKİT 10 (X10XB) | BİST METAL ANA (XMANA) | BİST HOLDİNG VE YATIRIM (XHOLD) | BİST KONYA (XSKON) |
| BIST TÜM (XUTUM) | BİST METAL EŞYA MAKİNA (XMESY) | BİST GAYRİMENKUL (XGMYO) | BİST MANİSA (XSMNS) |
| BİST 100-30 (XYUZO) | BİST ORMAN KAĞIT BASIM (XKAGT) | BSİT ARACI KURUM (XAKUR) | BİST TEKİRDAĞ (XSTKR) |
| BİST TÜM – 100 (XTUMY) | BİST TAŞ TOPRAK (XTAST) | BİST MENKUL KIYMET (XYORT) | BİST KATILIM TÜM (XKTUM) |
| BİST YILDIZ (XYLDZ) | BİST TEKSTİL DERİ (XTEKS) | BİST TEKNOLOJİ (XUTEK) | BİST KATILIM 100 (XK100) |
| BİST ANA (XBANA) | BİST HİZMETLER (XUHİZ) | BİST BİLİŞİM (XBLSM) | BİST KATILIM 50 (XK050) |
| BİST HALKA ARZ (XHARZ) | BİST ELEKTRİK (XELKT) | BİST ADANA (XSADA) | BİST KATILIM 30 (XK030) |
| BİST KOBİ SANAYİ (XKOBI) | BİST İLETİŞİM (XILTM) | BİST ANKARA (XSANK) | BİST KATILIM TEMETTU (XKTMT) |
| BİST TEMETTÜ (XTMTU) | BİST İNŞAAT (XINSA) | BİST ANTALYA (XSANT) | |
| BİST TEMETTÜ 25 (XTM25) | BİST SPOR (XSPOR) | BİST AYDIN (XSAYD) | |
| BİST KURUMSAL YÖNETİM (XKURY) | BİST TİCARET (XTCRT) | BİST BALİKESİR (XSBAL) | |
| BİST SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK (XUSRD) | BİST TURİZM (XTRZM) | BİST BURSA (XSBUR) | |
| BİST SÜRDÜREBİLİRLİK 25 (XSD25) | BİST ULAŞTIRMA (XULAS) | BİST DENİZLİ (XSDNZ) |
Borsa Hesabı Nasıl Açılır?
Tüm bankalardan yatırım hesabı açtırabilirsiniz.Devlet ve Özel bankalardan var olan hesabınız üzerinden yatırım hesabı açabilirsiniz.Ayrıca SPK izinli yatırım aracı kurumlarından daha düşük komisyonlu hesap açtırabilirsiniz. Aracı kurumların avantajları,bankalara göre çok daha düşük komisyon talep etmeleridir.Aracı kurumlarda ise; Gedik yatırım,İnfo yatırım,Osmanlı yatırım gibi aracı kurumlarını tercih edebilirsiniz.Seçeceğiniz aracı kurumun BDDK izinli olmasına dikkat ediniz. https://www.kap.org.tr/tr/sirketler/YK link adresinden yetkili aracı kurumları görebilirsiniz.
Banka ve Aracı kurumlar Hisse Senedi Komisyonları
Bilindiği gibi ülkemizde hizmet veren tüm banka ve aracı kurumlardan yatırım hesabı açarak hisse senedi,viop,varant alım-satım işlemlerini yapabilirsiniz.Yatırım hesabı komisyon oranları, yatırımcıların bütçelerine ve yaptıkları hacimlere göre değişebilir.İlk defa yatırım hesabı açıyorsanız genelde bu oran bankalarda 2/10000 (binde2) olacaktır.İleride yaptığınız işlem hacimlerine göre müşteri temsilcinizle görüşerek bu oranı düşürmelerini talep edebilirsiniz. Aracı kurum komisyonları bankalara göre daha caziptir. Bu oranlar ise 7/10000 – 3/10000 (onbinde7 – obnbinde3) olarak değişmektedir.Bu yüzden traderler genelde aracı kurumları tercih edebilirler.En çok tercih edilen düşük komisyonlu aracı kurumlar:
- İnfo yatırım
- Gedik Yatırm
- Osmanlı Yatırım
- Tacirler Yatırım
- A1 Capital
- Oyak Yatırım
En çok tercih edilen aracı kurumlar bu şirketlerdir.Eğer sık trade yapıyorsanız,robot alrogitmalarını kullanarak robot işlemleri tercih ediyorsanız yukarıdaki şirketlerin müşteri temsilcileri ile görüşebilirsiniz.
Yatırım Disiplini ve Teknikleri Nasıl Olmalıdır?
Sevgili okurlarım.Eğer bu yazıyı okuyorsanız borsa hakkında fazla bir bilginiz yok demektir.Etrafınızda,çevrenizde,ailenizde,arkadaşlarınızda borsayla ilgili pek çok duyumları yıllardır alırsınız.Yıllardır bu platformlarda işlem yapan birisi olarak size net olarak şu maddeleri tavsiye verebilirim.
- Tiyo kelimesini zihninizden çıkaracaksınız.Yatırım piyasalarında dostunuz olmaz.Kimse size çok kazandıracak bir hisse senedini söylemez.Kaybettiğiniz zaman zararınızı ödemez. Bu piyasalarda birilerinin kaybettiği parayı başkaları kazanır.
- Temel analize hakim olun. Kendinize biraz zaman ayırın ve temel analiz eğitimlerine katılın. Temel analiz eğitimleri size çok şey katacaktır.Temel analiz eğitimleri sizin bir şirketi nasıl değerlendirmeniz gerektiğini,fiyatın ucuz yada pahalı olup olmadığını anlamanıza yarayacaktır.Temel analiz eğitimlerinde;
- Aracı kurum / Banka farkı
- Hisse çeşitleri ve grupları -işlem saatleri
- Borsada hisse nasıl seçilir?
- Borsada hisse nasıl seçilir?
- Öz sermaye nedir? Nasıl Hesaplanır?
- Piyasa değeri nedir? Nasıl hesaplanır?
- Şirketlerin Nakit Pozisyonu / Döviz pozisyonu nedir, nasıl okunmalıdır?
- Yatırımcı ölçeği nedir? Bıyıklı yabancı ne demek? Kim bunlar?
- Şirket birleşmeleri ne anlama geliyor?
- Kademeli alım-kademeli satım, tavan bozma
- Temettü nedir ? Çeşitleri nelerdir? Nasıl Hesaplanır? Avantajı nedir?
- Performans puanlaması
- Borsadaki şirketlerin sektörel dağılımlar
- Emir çeşitleri nelerdir?
- Yatırımcılar açısından önemli olan göstergeler neleridir?
- Pd/dd Cari oran ve likidite oranı nedir?
- Cezalar nelerdir? Çeşitleri ve hisseye etkileri nelerdir?
- Bedelli sermaye artırımı nedir? Çeşitleri nelerdir? Nasıl hesaplanır? Avantajı nedir?
Yukarıda belirttiğim eğitim bilgilerini zamanla parapatron.com üzerinde paylaşacağım.Sitemizi takip ederek,yatırımcılar için önemli bilgileri bulabilirsiniz.
